utorak, 7 julaApa-press vam želi dobrodošlicu!

ISTORIJAT PRIGREVAČKOG KARATEA broj 2

MARTIN „KRIV“ ZA EKSPANZIJU KARATEA

Značajnu ulogu u razvoju prigrevačkog karate sporta imaju i pojedinci iz drugih klubova, iz Apatina, Jovan Ožegović (Ožeg) i Milan Lemaić (Lemos), iz Sombora, Ivica Bogdan i Rade Momčilović (Ojama) i iz Kljajićeva, Miloš Mrkalj (Mrki) koji su na neki način uticali da se karate razvije u celom okrugu. Bilo je to vreme sedamdesetih kada je pored pomenutih bilo još dobrih karatista. Da bi se govorilo o istoriji Karate kluba »FUNAKOŠI« iz Prigrevice, najpre se mora govoriti o korenima tog kluba, tj. o pojavi karatea u Prigrevici.

U ovoj istoriji će biti spomenuta još neka prigrevačka imena i nadimci, da ne odu u zaborav. Prigrevački karate svojim korenom i pojavom, zadire i seže duboko u prošlost, a u toj prošlosti su bila presudna dva momenta, sve nakon toga, što se tiče karatea, jesu ustvari posledice tih momenata.

Prvi momenat se veže za godinu 1948. (vreme INFORM-BIROVSKIH previranja), kada je Branko Kljaić, verovatno kao prvi od Prigrevčana, imao kontakte sa japanskim borilačkim veštinama, i to u specijalnoj vojnoj školi u Zagrebu. On je u toj školi, u sklopu redovne nastave, trenirao i điu dicu , pod instruktažom Novaka Međedovića, inače tada, jednog od zaista retkih majstora ove veštine u sklopu KOS-a, u ondašnjoj JNA. Branko je sa ostalima na treningu, od svog instruktora, osim điu đicu tehnike dobijao i informacije i tehniku iz džudao i karatea, ali to je bilo samo usput, kao prateća tehnika.

Vladimir Ćurčić
Dušan Kreće ml i Dušan Kljaić

Mora se naglasiti, da Branko Kljaić nije bio majstor điu đice, niti je duboko zašao u njene tajne, ali je zato ostao veliki zaljubljenik u ovu veštinu, ali i u karate i džudo, posebno u karate. Tu svoju zaljubljenost u borilačke veštine, više spontano nego namerno, Branko je pokušao preneti i na svoje sinove. Stariji sin Duško, je očeve »beskrajne« priče o karateu, slušao gutajući svaku reč, tako da se i u njemu rodila ljubav za karate, o kojem još ni pojma nije imao, samo je maštao o onome što je otac pričao. Čak je i za oca koji mu je to sve pričao, karate bio velika misterija. Ipak i pored toga, Duško je zavoleo istočnjačke veštine, posebno karate. Želeo je da intenzivno trenira, ali nit je imao gde, a i niti kod koga.

Drugi momenat, kao vrlo bitan za Prigrevački karate, veže se za 1968. godinu i za čoveka koji se zvao Slobodan Martinović. U krugu Prigrevčana on je bio Martin. On je spomenute godine, zavolevši jednu od prigrevačkih devojaka, navodno iz Beograda, došao u Prigrevicu, gde je proveo oko godinu dana. Radeći neko vreme u prigrevačkom mlinu, Martin se vrlo brzo sprijateljio sa Branom (Brnom) Kljaićem, koji je tada u istom mlinu učio mlinarski zanat. To drugarstvo se proširilo i na Brninog brata Đuđu i na još neke od prigrevačkih momaka.

Vrlo brzo se po selu pročulo da je taj Martin, ustvari nosioc crnog pojasa iz džudoa, ali je znao neke detalje iz karatea. To je demonstrirao u praksi kada je sticajem raznih okolnosti došao u sukobu sa nekim ondašnjim momcima. Oduševljeni njegovim umećem, Brna, i još nekolicina mladića, shvatili su da Martinovo prisustvo selu treba iskoristiti pa su ga nagovorili da ih počne uvoditi u tajne istočnjačke borilačke veštine. Martin je to rado prihvatio.

Nezvanično, ali i i zvanično 1968. godine, negde u leto, u tadašnjoj ulici Maršala Tita 59, u jednoj praznoj sobi, u kući Steve Kljaića (Brninog i Đuđinog oca) održan prvi od serije karate treninga, prvi put se radilo heiko dači, age uke, čoku zuki, mae geri, i još neke od karate tehnika.

Svakako da se moraju spomenuti imena onih koji su tada trenirali, odnosno započeli istoriju prigrevačkog karatea, to su: Brna Kljaić, Đuđa Kljaić, Vaso Tadić, Dragan Tadić, Veselin Lađić (nastavnik likovnog, a danas kustos muzeja u Beogradu), Mićko Dejanović (Ćepa), Baja Miljanović, Mile Mrđenović, Milan Rakas (Raf). Njima treba dodati tada malenog Duška Kljaića o kome je već prethodno bilo reči. On je svojim prisustvom počeo da ostvaruje veliki san i napokon će doći u kontakr sa onim što mu je otac puno puta pričao. Međutim radost tadašnjeg dečaka trajala je kratko. Pošto je ta soba gde se treniralo, bila mala i tesna (5 sa 5 m), a Duško je kao najmlađi, svega 13 godina, morao biti otstranjen. Sa suzam je otišao kući. Nedugo zatim i Martin je otišao svojim putevima, a prigrevački momci su opet bili prepušteni sami sebi i po selu je utišalo pričanje o karateu i o Martinu.

Povezano:  VELIKI USPEH APATINSKIH KUGLAŠICA

O Martina se kasnije kružile razne priče, ali se zna da je živeo u Parizu. On je zaista bio vrlo sposoban čovek. Posle Prigrevice, većinu svog života proveo kao lični vozač i telohranitelj nekih uticajnih Francuza onog vremena, i ne samo njih, nego ga „određeni krugovi“ poznaju, i u tim krugovima je čuven širom Evrope. Tamo su ga svi kratko zvali,  -Marton. Poslednji kontakt sa njim Duško Kljaić je imao u leto 1988. godine u Podgorici, u Martinovoj rodnoj kući. Tih dana se u Podgorici održalo prvenstvo Evrope u karateu.

Nastavio gde su drugi stali, trener i predsednik KK Funakoši Dušan Kreće ml

Na Martinovim treninzima Prigrevčani su tada prvi put videli beli kimono i crni pojas. Kako li je to za nas u ono vreme bilo čudno, mistično i moćno. U kimonu se krio neki magnet i neka lepota, ko zna zbog čega, možda baš zato što nam je to tada bilo nešto potpuno strano. A osim toga, kimono služi iskljičivo za trening. Jer ko obuče kimono, znači da se posvetio nekoj od japanskih borilačkih veština. Sa druge strane, ko ga sa sebe skine i zapostavi, taj je zapostavio i svoju veštinu, zapostavio je i jedan deo svog života, tj.svoj prepoznatljivi način karate življenja, reči su Duška Kljaića.

Duškove želje se tada, sa Martinovim treninzima nisu ispunile. Pokušaji da kao dečak, sebi improvizuje neke treninge i vežba, nisu urodile plodom, jer je za znanje i napredak karatea neophodan učitelj. Kod dečaka velike volje i želje nastupilo je jedno dugo karate sporadično treniranje i karate samopreživljavanje, dok se malko ne odraste.

U jesen 1971. godine počinje da se ostvaruje dečački san, kasnije priznatog majstora karatea. Duško definitivno počinje trenirati karate i to u Karate klubu -Agrosavez- iz Sombora, pod instruktažom majstora dr Ivice Bogdana, tada kapetana prve klase i vojnog lekara na somborskom aerodromu. Bogdan, koji je u karateu bio generacija čuvenog Jorge bio je u to vreme uzor i inspiracija, za sve karatiste sa ovih prostora, a ujedno je bio nosioca crnog pojasa. Stil karatea koji se tamo trenirao, zvao se Šoto-Kan.

Ovo je bio prvi prigrevački karate kontakt, sa somborskim, ali i sa apatinskim karatistima. Na treninzima u somborskom Agrosavezu, pored Somboraca, Duško tada prvi put sreće i apatinske karatiste: Jovana Ožegovića (Ožega), Milana Lemaića (Lemosa), Sinišu Bačića (Zitu), Vladimira Ovuku, Valku Rudolfa (Rudija), Novicu i ostale. A kasnije nakon svog povratka iz vojske, u međuvrmenu novo formiranom K.K. Partizan u Apatinu, Duško upoznaje i neke druge apatinske karate momke, Milana Vukobratovića (Vuka), Ladislava Stanišića (Laciku), pa onda, još malko kasnije, i Dudu Erića, Ivicu Štrangarića, Šandora Orbana (Šanjiku), Milorada Mrđu, Krečka, Batana, Spremu, Doju i još mnoge druge.

 

(nastaviće se)