sreda, decembar 11Apa-press vam želi dobrodošlicu!

SAČUVATI ISTORIJSKU VREDNOST

Iz istorijata Apatina
Istorija

U Apatinu, koji je pre Drugog svetskog rata bio jedan od najvećih gradova naseljen Podunavskim Nemcima, nalazi se sačuvan kompleks građevina od izuzetnog značaja za nemačku kulturnu baštinu i baštinu Vojvodine. Pre svega je to crkva „Srce Isusovo“ sa muzejom Podunavsko nemačkog crkvenog muzeja koji je otvoren 24. jula 2013. godine, zatim kuća Adama Berenca u kojoj je bilo i uredništvo časopisa „Die Donau“ i koji je pružio izuzetan otpor nacional- socijalističkoj politici pre i za vreme Drugog svetskog rata. U kući je danas smešteno nemačko udruženje „Adam Berenc“, arhiva nemačkih naselja i preko 40.000 knjiga i periodike iz uništenih nemačkih crkava u Vojvodini. Pored crkve i kuće tu se nalazi i jedino potpuno sačuvano nemačko groblje u Vojvodini, izuzetne grobljanske arhitekture. Na groblju se nalaze i dve porodične kapele. Jedna je kapela porodice Hermansdorf a druga kapele najimućnije Podunavsko nemačke porodice Fernbah od Apatina.

Istorija

Kapelu Fernbah izgradio je bogati trgovac Anton Fernbah 1875. godine, još pre nego su njegovi sinovi Valentin i Anton dobili plemstvo od austriskog vladara Franca Jozefa 1896. godine. Kapela je izgrađena na mestu groba prvog koloniste Johana Georga koji je 1760. godine iz mesta Schönwald u Nemačkoj kolonizovan u Apatin. Po ovom grobu iz 18. veka uzidanom u spoljašnji zid crkve ova kapela je jedinstvena u Vojvodini jer sadrži grob jednog koloniste. U kripti ispod crkve su sahranjeni svi naslednici koji su stekli ogromno bogatstvo i dobili plemićku titulu Fernbah od Apatina.

Kapela je posvećena Sv Antunu i izgrađena je u eklektičkom stilu. Ona je bila potpuno devastirana, a kripta u kojoj je sahranjeno 26 članova ove apatinske dinastije potpuno je oskrnavljena i opljačkana. Više od 20 godina grobnice su bile uništavane i skrnavljene. Tokom 2004. godine opština Apatin je renovirala kapelu za potrebe sahranjivanja na ovom groblju. Iako je pri ovoj obnovi nestao dobar deo arhitektonske plastike i narušen enterijer kapele, ona je stavljena u funkciju sahranjivanja i spašena je od daljeg uništenja. Tom prilikom pospremljena je kripta i grobni otvori su zazidani.

-Po prvi put je u Vojvodini jedna opština obnovila ovakvu porodičnu kapelu, sve ostale grobljanske kapele znamenitih porodica u Vojvodini su ruševine ili su nestale i opljačkane-ističe hroničar i pisac Boris Mašić.

Boris Mašić

– Zahvaljući dodatnim sredstvima donatora, sačuvaće se kulturno-istorijska baština Podunavskih Nemaca i postati nezaobilzna turistička atrakcija grada. Restauracijom ove Kapele, uređenjem groblja, obnovom crkve Srca Isusovog u Apatinu, uređenjem kuće Adama Berenca i otvaranjem muzeja Podunavskih Nemaca, sve su jača mišljenja da ovaj prostor treba staviti pod zaštitu države kao dragocenu baštinu Podunavsko nemačke civilizacije koja definitivno nestaje iz ovog dela Evrope, smatra Mašić

Zahvaljujući ovom velikom gestu omogućena je i dalja restauracija kapele čime će Apatin dobiti ne samo turističku atrakciju prvog reda nego će se spasiti jedno kulturno dobro izuzetnog značaja ne samo za lokalnu istoriju nego i šire.

Zahvaljujući planu sahranjivanja koju je Boris Mašić sačinio 1991. godine vraćeni su svi nadgrobni kamenovi članova ove znamenite porodice na svoje pređašnje mesto. Glavni restaurator ovog prostora bio je Neven Popović zaljubljenik u istoriju i vrstan majstor koji je sa puno pažnje filigranski vraćao svaki kamen u kripti na svoje mesto.

Istorija

Vraćanjem svakog kamena omogućila su dalja istraživanja istorije ove znamenite porodice čiji dvorci i palate krase mnogobrojna mesta u Vojvodini. Iako je porodica već početkom XX veka napustila Apatin svi članovi ove dinastije sahranjeni su u kripti.

Od znamenitih članova porodice treba izdvojiti: Valentina Fernbaha mlađeg veleposednika iz Sonte vlasnika bogate zbirke afričkih trofeja i egiptološke zbirke, Karla Fernbacha vlasnika dvorca Babapusta – poslanika u parlamentu

Istorija

i Velikog Župana, Dore Karačonj de Bosok znamenitog Ornitologa, Petera Fernbaha – Bana , Antona Fernbaha veleposednika iz Krivaje, Josefa Fernbaha vlasnika dvorca u Temerinu.

Radove u kripti finansirao je grof Esteban Teleki de Szek potomak ove porodice koji živi u Nemačkoj. On je nedavno izjavio da je ova restauracija“ Trijumf protiv vandalizma i ignorancije“ i zahvalio se opštini Apatin i Borisu Mašiću koji je inicirao spašavanja ovog sakralnog spomenika od izuzetnog značaja ne samo za njegovu porodicu nego i za istoriju.